Niet NZH-er als wagenvoerder

Motorrijtuig A619/20 (C-dienst) is zojuist vertrokken van het eindpunt Malieveld te Den Haag en is op weg naar Leiden. De tram nadert halte Bezuidenhout. Augustus 1960.

In de jaren 1958-1961 heb ik vanuit Amsterdam en Amstelveen vele fotosafari's ondernomen naar het normaalspoornet van de NZH; de smalspoorlijnen waren toen verdwenen, maar de affectie met dat mooie trambedrijf natuurlijk niet.
Het kon natuurlijk niet uitblijven dat ik op die strooptochten in contact kwam met NZH-personeel. Hierbij was een wagenvoerder met wie ik het snel heel goed kon vinden: Bert(us) Dťvilee uit Leiden. Dank zij mijn, door directeur Jurrissen verleende, vergunning tot het fotograferen en filmen†van alles wat ik maar wilde, incluis het voorop meerijden met de trams, heb ik vele honderden kilometers in de cabine met Bertus mogen meerijden. Als ik even niet filmde kon ik zodoende Bertus' rijkunsten gadeslaan en in gedachten zag ik mijzelf al zo bezig!
Op een vroege zondagmorgen in 1959 vond Bertus dat ik het nu ook maar eens moest proberen en ziet: ik kreeg een A600 in beweging (wist ook hoe ik hem tot stilstand moest brengen) en zag kans de eerste rit van Leiden naar Katwijk met succes te volbrengen, zonder dat die zes passagiers merkten dat er een niet-bevoegde bestuurder op de bok stond!

Spitsdienst Brigitte Bardot, "BB", uit Leiden, bestaande uit stuurstandrijtuig B402, motorrijtuig A409 en nog een echte Budapester (B400), neemt de boog van de Adelheidstraat naar de Schenkkade ter hoogte van de schooltuintjes. Links op de achtergrond is nog een lichtmast van het voetbalterrein (VUC) te zien. Juni 1960.

Om een lang verhaal kort te maken: een klein jaartje verder toen ik het rijden en remmen met een tram aardig onder de knie had, waren ik en Bertus(!) op weg naar Den Haag en naderden wij de halte Tuinstadwijk in Leiden. Bertus kreeg, op een honderd meter of zo, in de gaten dat op die halte een controleur stond: Klaas Hollander, ook wel "vette Klaas" genoemd naar†zijn aanzienlijk aantal kilogrammen lichaamsgewicht. Bertus en ik wisselden bliksemsnel van plaats en de controleur stapte even later in. Hij kwam "naar voren" en zei met enige verbazing: "ZoŽven†dacht ik toch werkelijk dat er een ander de rij- en remkruk bediende, nee dat weet ik wel zeker".†Bertus kon dus niet anders doen dan het toegeven waarop de reactie van Klaas was "Bertus is ervaren genoeg om te weten wat hij doet, ik heb dus niets gezien maar laat hem toch maar verder rijden".†Een aardige man, die Klaas Hollander...
Wij zijn daarna wel wat voorzichtiger geworden maar ik heb toch nog vele kilometers zelf mogen rijden (van Bertus dan!): behalve op de A600en ook tot oktober 1960 met drie-wagentreinen BAB400.†Ervaringen om nooit te vergeten; om ook anderen de wenkbrauwen te laten ophalen heb ik ze hierbij geboekstaafd. Volgens mij zijn deze "misdaden" intussen wel verjaard!

Luud J.P. Albers, foto's J.H. Odendaal