Hoe ging het op maandag 13-11-1961?

Via de NVBS-fotorondzendingen kwamen foto's van het tv-journaal in omloop. Polygoons bioscoopjournaal deed ook een duit in het zakje. Hun verslag is ten dele te zien op de NZH-dvd/video van Groenendal. Te zien zijn onder andere de gesloopte A613/14 + B11 onderaan het zijspoor bij de Korte Vliet, de B11 goed in beeld. Het uitbranden ging afzonderlijk van elkaar, naderhand dacht men daar anders over.

Ook op de dvd/video van v.d. Burg waarin amateuropnamen zitten van de rit van de H303 door Leiden en een uitrukkende dienst vanaf het Stationsplein met rangeerverlichting (nog over van het rangeren op 9-11) is materieel te onderscheiden. Zo is vanuit de cabine van een Voorburgse A600 te zien hoe hij op het zijspoor zijn broeder waarvan de frontseinen nog branden tegemoet gaat. Ook is gerangeer met een gesloten goederenwagen en de A619/20 met pekelwagens te zien.

Aan de hand van de dienst zoals die afliep in Voorburg en de latere slooptransporten valt op te maken dat bij de remise het nodige is gerangeerd.
Maar toch bleven de formaties zoals ze dienst deden op 9 november ook op 13 november in de transporten zichtbaar.
Afgezien van het werkmaterieel bleef het materieel in volgorde vanuit Leiden bij elkaar en werd het in dezelfde volgorde op het opgaande spoor naar Leiden boven het wissel van het zijspoor neergezet.


Convooien en trambewegingen op 13 november 1961
samengesteld door Ad van Kamp onder gebruikmaking van de overzichten van Luud Albers en met enkele wijzigingen van anderen

De convooien zijn genummerd in de volgorde waarop zij te Allemansgeest (Korte Vliet) aankwamen.
Met romeinse cijfers zijn de tussenliggende ritten genummerd.

Voorburg Remise - Allemansgeest
1) A618/17 - B11 - A613/14
2) A612/11 - B25 - A604/03
3) A605/06 - B22 - B15 - B23
4) A602/01 - B21 - B14 - H202
5) A512 - B510
6) A619/20 - H6 - H7 - H4
7) A513 - H133 - C121

=============================================

Rijnsburg Werkplaats - Voorburg Remise
I) H303 - A327

=============================================

Voorburg Remise - Den Haag Malieveld
II) H303 - A327 - B26

=============================================

Den Haag Malieveld - Den Haag Schenkweg
III) H303 - B26 - A327

=============================================

Den Haag Schenkweg - Voorburg Remise
IV) H303

=============================================

Voorburg Remise
V) H303 rangeert op het remiseterrein

=============================================

Voorburg Remise - Rijnsburg Werkplaats
VI) H303

=============================================

Allemansgeest - Leidschendam
VII) A513

=============================================

Leidschendam - Allemansgeest
8) A513 - A1002 - C109

=============================================

Leiden Stationsplein - Allemansgeest
9) A610/09 - B13
10) A615/16 - B12
11) A607/08 - B24
12) A514 - B517 - B518
13) A515 - B520 - B519
14) A516 - B521 - B516

=============================================

Rijnsburg Werkplaats - Ledn - Allemansgeest
15) H303 - C101 (waarin H102 en H103)
16) A1001 - H204 - H8

=============================================

Bewegingen van de convooien op maandag 13 november 1961.

Convooi 1
A618/17-B11-A613/14 vertrekt 's-morgens als eerste om ongeveer 08.00 u. uit de Voorburgse remise naar Allemansgeest.
Daar aangekomen wordt achteruit het zijspoor opgereden. De A613/14 wordt in de boog naar de Korte Vliet afgekoppeld. De A618/17 - B11 rijden iets terug tot op recht spoor.

Convooi 2
A612/11-B25-A604/03 (defect -na demontage remkraan-) vertrekt van Voorburg naar Allemansgeest.
Daar aangekomen wordt achteruit het zijspoor opgereden en aangesloten op het reeds eerder aangekomen convooi 1.

Convooi 3
A605/06-B22-B15-B23 vertrekt van Voorburg naar Allemansgeest.
Daar aangekomen wordt achteruit het zijspoor opgereden en aangesloten op het reeds eerder aangekomen convooi 2.

Convooi 4
A602/01-B21-B14-H202 vertrekt van Voorburg naar Allemansgeest.
Daar aangekomen wordt achteruit gestoken via het overloopwissel naar het opgaande spoor naar Den Haag waar de H202 tijdelijk wordt neergezet.
Door het tijdelijk parkeren van H202 op spoor Naar Den Haag blijft de doorgang naar het zijspoor via het spoor naar Leiden vrij voor de H303 en nog volgende convooien. Daarna rijdt de A602/01-B21-B14 vooruit tot voorbij het wissel van het zijspoor en rijdt achterwaarts het zijspoor op en aangesloten op het reeds eerder aangekomen convooi 3.

Convooi 5 rangeert op de Parkweg in Voorburg.

Convooi 5
A512-B510 vertrekt van Voorburg naar Allemansgeest.
Daar aangekomen wordt achteruit het zijspoor opgereden en aangesloten op het reeds eerder aangekomen convooi 4.

Convooi 6.

Convooi 6.

Convooi 6
A619/20-H6-H7-H4 vertrekt om ongeveer kwart voor elf (foto torenklok) uit Voorburg naar Allemansgeest. Daar aangekomen steekt het convooi achteruit van het Leidse naar het Haagse spoor om de aldaar staande H202 aan te koppelen.
Voorbij het overloopwissel tussen het Leidse en het Haagse spoor worden de pekelwagens H6-H7-H4 en de zojuist aangekoppelde H202 losgekoppeld van de A619/20. Deze wagens blijven staan op het Leidse spoor maar het overloopwissel blijft vrij. A619/20 rijdt op het Leidse spoor verder tot voorbij het wissel naar het zijspoor en rijdt achteruit het zijspoor op en sluit aan op convooi 5.

Convooi 7.

Convooi 7.

Convooi 7
A513-H133-C121 vertrekt uit Voorburg naar Allemansgeest. Daar aangekomen wordt gestopt vr het overloopwissel tussen Leidse en Haagse spoor en worden de H133-C121 afgekoppeld. Nadat de H202 is weggehaald door de A619/20 gaat de A513 via het overloopwissel over naar het Haagse spoor om via dit spoor naar Leidschendam te rijden om de A1002 en C109 van het aldaar liggende zijspoor op te halen. Het is mogelijk dat de A1002 en C109 reeds op het naar Den Haag leidende spoor zijn gezet zodat de A513 slechts hoeft aan te koppelen en terug te rijden over de wisselverbinding naar Voorschoten. A1002 was niet meer rijvaardig wegens het ontbreken het ontbreken van een bovenplaat van een van de schakelkasten en een luchtfluit.

Convooi 8
A513-A1002-C109 vertrekt van Leidschendam via overloopwissel aldaar over Leidse spoor naar Allemansgeest. Na aankomst aldaar worden de al eerder op het Leidse spoor geparkeerde C121 en H133 opgeduwd en wellicht gekoppeld met de ook al daar staande H202 - H4 - H7 - H6. In ieder geval ontstaat een aaneengesloten rij materieel op het Leidse spoor bestaande uit (van noord naar zuid ) H6-H7-H4-H202-H133-C121-A513-A1002-C109. Deze rij blokkeert het wissel van het overloopspoor dat hierna niet meer wordt gebruikt.
Later wel toen door de sloper omvangrijke verplaatsingen werden uitgevoerd; maar de trams reden toen niet meer op eigen kracht.

Convooi 8 is het laatste convooi dat uit de richting Den Haag binnenkwam. Op het zijspoor staan nu van noord naar zuid A619/20-A512-B510-A602/01-B21-B14-A605/06-B22-B15-B23-A612/11-B25-A604/03-A618/17-B11-A613/14 en ongevallenwagen H105. De H105 was hier reeds eerder geplaatst.

In de werkplaats Rijnsburg staat H303 (ex-A508) al een tijdje gereed met A327 voor het rijden van rit I. Links staat de C101 waarin de ontsporingswagens H102 en H103 nog moeten worden geplaatst. De foto moet gezien het daglicht en het vertrek van dit convooi op een eerdere datum dan de 13e zijn gemaakt.

Rit I
H303-A327 vertrekt 's-morgens vroeg (om ongeveer 7.30 u.) uit de werkplaats Rijnsburg.
Hij staat enige tijd op het Stationsplein te Leiden (halte Gele tram) en vertrekt dan naar remise Voorburg waar de B26 wordt aangekoppeld.
Onbekend op dit moment is of in Leidschendam een schamelwagen wordt herspoord en of A1002 met C109 op het spoor naar Den Haag worden gezet. Dan kan namelijk op een later moment de uit Voorschoten komende A513 tegen de neergezette A1002 en C109 aanlopen en over de wisselverbinding terug naar Voorschoten rijden.

Rit I.

Rit II
De H303-A327-B26 vertrekt van Voorburg naar Den Haag Malieveld waar wordt omgelopen.

Rit III. De allerlaatste officile "Blauwe Tram" in Den Haag was rit III bestaande uit motorwagen H303 en de rijtuigen B26 en A327.
A327 beroerde als laatste de NZH-rails en was in de jaren tachtig de eerste die bij de Hertenkamp bedrijfsvaardig met motoren geschikt voor 600v weer verscheen (op HTM-rails).

Rit III
H303-B26-A327 vertrekt van Den Haag Malieveld naar Den Haag Schenkweg waar de B26 en A327 worden afgekoppeld ten behoeve van de NVBS voor een nog in te richten trammuseum.

Rit IV
H303 vertrekt van Den Haag Schenkweg naar Voorburg Remise.

De H303 rangeert op het remiseterrein in Voorburg (let op het koppelstuk in de koppeling van de H303, het zogenoemde "Amerikaantje").
In de remise bevinden zich op spoor 6: A619/20, spoor 5: A513, spoor 4: A601/02 en een onbekende B20. Verscholen achter H303 bevindt zich A512.

Rit V
H303 voert op het remiseterrein diverse rangeerbewegingen uit.
Onder andere worden de pekelwagens H4-H7-H6 van het spoor rechts naast de remise gehaald en op de Parkweg achter de gereedstaande A619/20 (convooi 6) geplaatst.
Vanwege de ligging van de uitrijsporen van de remise was een extra motorrijtuig benodigd.

Rit VI
H303 vertrekt van Voorburg naar Rijnsburg werkplaats.
H303 kan eventuueel pas nu (zie rit I) hebben gerangeerd te Leidschendam om de A1002 en C109 op het spoor naar Den Haag te zetten.

Rit VII
A513 rijdt solo naar Leidschendam om van het hoofdspoor naar Den Haag de A1002 en C109 op te halen.

Convooi 9
A610/09-B13 vertrekt van Leiden Station naar Allemansgeest.
Vanaf overloopwissel bij Tuinstadwijk wordt verkeerd spoor gereden naar Allemansgeest. Daar aangekomen rijdt het convooi linksaf het zijspoor op dat nog plaats bood aan n convooi (uit Leiden).

Convooi 10
A615/16-B12 vertrekt van Leiden Station naar Allemansgeest.
Vanaf overloopwissel bij Tuinstadwijk wordt verkeerd spoor gereden naar Allemansgeest.
Daar aangekomen, wordt het convooi neergezet voor het wissel naar het zijspoor.
Het convooi blijft staan op het Leidse spoor.

Convooi 11
A607/08-B24 vertrekt van Leiden Station naar Allemansgeest.
Vanaf overloopwissel bij Tuinstadwijk wordt verkeerd spoor gereden naar Allemansgeest.
Daar aangekomen wordt aangesloten op het reeds eerder aangekomen convooi 10.

Convooi 12. A514-B517-B518 vertrekt van Leiden Station naar Allemansgeest.
Vanaf overloopwissel bij Tuinstadwijk wordt verkeerd spoor gereden naar Allemansgeest.
Daar aangekomen wordt aangesloten op het reeds eerder aangekomen convooi 11.

Convooi 13
A515-B520-B519 vertrekt van Leiden Station naar Allemansgeest.
Vanaf overloopwissel bij Tuinstadwijk wordt verkeerd spoor gereden naar Allemansgeest.
Daar aangekomen wordt aangesloten op het reeds eerder aangekomen convooi 12.

Convooi 14
A516-B521-B516 vertrekt van Leiden Station naar Allemansgeest.
Vanaf overloopwissel bij Tuinstadwijk wordt verkeerd spoor gereden naar Allemansgeest.
Daar aangekomen wordt aangesloten op het reeds eerder aangekomen convooi 13.

Convooi 15
H303-C101 vertrekt vanuit de werkplaats te Rijnsburg naar het Stationsplein te Leiden, het convooi wordt opgesteld achter de A615/16-B12 en vertrekt na convooi 14 naar Allemansgeest.
Vanaf overloopwissel bij Tuinstadwijk wordt verkeerd spoor gereden naar Allemansgeest.
Daar aangekomen wordt aangesloten op het reeds eerder aangekomen convooi 14.

Linksrijdend convooi 15, let op de richtingsfilm van de H303: HAARLEM.
Als H303 kan deze wagen daar nimmer zijn geweest en als A508 alleen bij hoge uitzondering.

De laatste, linksrijdende rit van Leiden naar Allemansgeest. Vanuit H303 een blik op A1001...

Convooi 16
A1001-H204-H8 vertrekt vanuit de werkplaats te Rijnsburg naar het Stationsplein te Leiden en na convooi 15 vertrek naar Allemansgeest.
Vanaf overloopwissel bij Tuinstadwijk wordt verkeerd spoor gereden naar Allemansgeest.
Daar aangekomen wordt aangesloten op het reeds eerder aangekomen convooi 15.

Convooi 15, na enige weken. In C101 bevindt zich asbreukwagen H103 voor "AB500 en A600", rechts naast C101 ligt asbreukwagentje H102.

Na aankomst van convooi 16 wordt het voorgoed stil op de NZH-rails, de Lammebrug gaat definitief omhoog en de spanning wordt voor immer afgesloten.
Op het opgaande spoor naar Leiden staan van noord naar zuid: H8-H204-A1001-C101 (met H102 en H103)-H303-B516-B521-A516-B519-B520-A515-B518-B517-A514-B24-A608/07-B12-A616/15.
Het spoor naar Den Haag is vrij, materieel staat uitsluitend op het Leidse- en het zijspoor.

Zo en niet anders staat het materieel op maandag de 13e te Allemangeest, na afsluiting van de spanning.
Opstelling volgens L.J.P. Albers op de 13e van de 11e in 1961...
De hier niet vermelde H102 en H103 bevinden zich in de C101.

En toen, ja toen ging voor hfl 87.000,- (koopsom) aan trams (55 rijtuigen en wagens volgens een krantenbericht, de H102, 103 en de H105 werden niet meegeteld) in vlammen op in het tramvernietigingscentrum...

Natuurlijk blijven er vragen, zoals: wanneer rangeerde H303 bij de Damlaan A1002 het hoofdspoor op ten behoeve van de later komende A513 (convooi 8). A1002 kon niet meer zelfstandig rijden wegens het ontbreken van een bovenplaat van een van de schakelkasten en een luchtfluit.
We zien wel of die vragen ooit nog eens worden beantwoord.